سقف کامپوزیت به عنوان یکی از محبوب ترین و کارآمدترین گزینه ها در پروژه های بزرگ و کوچک شناخته می شود از این رو در این مقاله تخصصی آریافوم قصد دارد به طور جامع به بررسی اینکه سقف کامپوزیت چیست؟ و چه انواعی دارد و ضوابط اجرای کارگاهی آن بر اساس مبحث دهم مقررات ملی ساختمان به چه صورت است بپردازد چرا که سقف یکی از اصلی ترین و حیاتی ترین بخش های هر سازه ساختمانی است که نقش بسیار مهمی در انتقال بارهای مرده و زنده به ستون ها و پی ساختمان دارد.
در سال های اخیر با پیشرفت مهندسی عمران و نیاز مبرم به ساخت ساختمان های سبک و ایمن و سریع سیستم های سنتی جای خود را به سیستم های نوین داده اند.
سقف کامپوزیت
سقف کامپوزیت که در اصطلاح مهندسی به آن سقف مرکب یا سقف مختلط نیز می گویند سازه ای است که از ترکیب هوشمندانه دو ماده اصلی یعنی بتن مسلح و پروفیل های فولادی ساخته می شود. ایده اصلی پشت طراحی این سقف بهره گیری همزمان از نقاط قوت بتن و فولاد می باشد. بتن ماده ای است که مقاومت بسیار بالایی در برابر نیروهای فشاری دارد اما در برابر نیروهای کششی ضعیف بوده و در مقابل فولاد مقاومت کششی فوق العاده ای دارد. با ترکیب این دو ماده در سقف کامپوزیت بتن مسلح در بخش فوقانی سقف بارهای فشاری را تحمل و پروفیل های فولادی در بخش تحتانی بارهای کششی ناشی از خمش را مهار می کنند.
برای ایجاد این عملکرد یکپارچه و جلوگیری از لغزش بتن روی تیرهای فولادی از قطعات فلزی مخصوصی به نام برشگیر استفاده می شود. این سیستم ساختاری صلب و بسیار مقاوم را شکل می دهد که بارهای وارده بر ساختمان را به شکل متوازن توزیع می کند. مجموعه آریافوم افتخار دارد که با تولید و عرضه ورق های عرشه فولادی استاندارد گامی بزرگ در جهت ارتقای ایمنی سازه های کشور بردارد. شما می توانید برای استعلام قیمت ورق های گالوانیزه عرشه فولادی با کارشناسان فروش آریافوم تماس بگیرید.
انواع سقف کامپوزیت
سقف های کامپوزیت با توجه به مصالح مصرفی و شیوه اجرا به دسته های مختلفی تقسیم می شوند که هر کدام ویژگی ها و مراحل کارگاهی خاص خود را دارند.
سقف کامپوزیت ساده یا سنتی
سقف کامپوزیت ساده یا سنتی شکل پایه ای و سنتی سقف مرکب است که شامل تیرهای فرعی فولادی دال بتنی مسلح و میلگردهای حرارتی می باشد. در این روش اتصال بتن به تیرهای فلزی معمولا با استفاده از ناودانی ها یا نبشی ها به عنوان برشگیر برقرار می شود. این سقف ساده و اقتصادی بوده اما سرعت اجرای آن نسبت به روش های مدرن کمتر است.
سقف کامپوزیت عرشه فولادی
سقف عرشه فولادی مدرن ترین و پرکاربردترین نوع سقف کامپوزیت در صنعت ساخت و ساز امروزی است. در این سیستم از ورق های فولادی گالوانیزه موجدار به عنوان قالب دائمی بتن استفاده می شود. این ورق ها نه تنها وظیفه قالب بندی را بر عهده دارند بلکه پس از سخت شدن بتن به عنوان آرماتور کششی نیز عمل می کنند. برشگیرهای مورد استفاده در این سقف از نوع گل میخ های استاندارد هستند. آریافوم یکی از بزرگترین تولیدکنندگان ورق های عرشه فولادی گالوانیزه در کشور است که محصولات خود را منطبق بر استانداردهای بین المللی به بازار عرضه می کند.
سقف کامپوزیت کرومیت
در سقف کامپوزیت کرومیت به جای تیرهای فولادی معمولی از تیرچه های فلزی با جان باز یا همان تیرچه کرومیت استفاده می شود. فضای بین تیرچه ها با ورق های فولادی موجدار یا بلوک های پرکننده پوشانده شده و سپس آرماتوربندی و بتنریزی انجام می شود. مزیت برجسته این سیستم عدم نیاز به شمع بندی در زیر سقف است.
سقف کامپوزیت روفیکس
سقف روفیکس با استفاده از قالب های فلزی مشبک ماندگار به نام ورق روفیکس اجرا می شود. این ورق های مشبک مستقیما روی تیرهای فرعی قرار گرفته و به دلیل ساختار مشبک خود بتن را به خوبی در خود نگه می دارند و نیاز به قالب بندی موقت و شمع بندی را کاملا برطرف می کنند.
اجزای تشکیل دهنده سقف کامپوزیت
یک سقف کامپوزیت استاندارد از اجزای متعددی تشکیل شده که هماهنگی آن ها پایداری سازه را تضمین می کند.
پروفیل های فولادی
تیرهای اصلی و فرعی که معمولا از پروفیل های استاندارد مانند تیرآهن های آی پی ای یا لانه زنبوری یا مقاطع تیر ورق ساخته می شوند و وظیفه تحمل نیروهای کششی را دارند.
دال بتنی
لایه بتنی روی سقف که وظیفه تحمل نیروهای فشاری و ایجاد یک سطح تراز را بر عهده دارد.
برشگیرها یا گل میخ یا ناودانی
قطعات فلزی که روی بال تیرهای فرعی جوش داده می شوند تا اتصال برشی قوی بین بتن و فولاد ایجاد کرده و از لغزش آن ها جلوگیری کنند.
میلگردهای حرارتی
شبکه ای از میلگردها که برای جلوگیری از ترک خوردن بتن ناشی از تغییرات دما و انقباض بتن در بخش فوقانی دال قرار می گیرند.
ورق های گالوانیزه
در سقف های عرشه فولادی به عنوان قالب دائم عمل کرده و مقاومت کششی سقف را بالا می برند.
فلاشینگ
ورق های فلزی نازک که در لبه های سقف نصب می شوند تا از ریزش بتن و نفوذ آب جلوگیری نمایند.
اسپیسرها
قطعات پلاستیکی که زیر شبکه میلگردها قرار می گیرند تا پوشش بتن استاندارد حفظ گردد.
جهت خرید بی واسطه و مستقیم هر یک از این مصالح می توانید با کارشناسان فنی آریافوم تماس حاصل فرمایید و از مشاوره های رایگان آن ها بهرمند شوید.
یونولیت سقفی و فوم سقفی در سقف کامپوزیت
در اجرای سقف کامپوزیت، برای پر کردن فضای بین تیرها و کاهش وزن مرده سقف میتوان از یونولیت سقفی یا فوم سقفی استفاده کرد. این مصالح معمولاً از جنس پلیاستایرن هستند و به دلیل وزن کم، حمل و نصب آسان و قابلیت عایقکاری حرارتی، در برخی پروژههای ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرند.
یونولیت سقفی به صورت قطعات سبک و از پیش ساخته تولید میشود و میتواند فضای خالی بین اجزای سقف را پر کند. استفاده از یونولیت مناسب باعث کاهش وزن سازه و تا حدی بهبود عایق حرارتی سقف میشود. البته نوع و ابعاد یونولیت باید متناسب با نقشه اجرایی و جزئیات سازه انتخاب شود. فوم سقفی نیز اصطلاحی است که برای انواع فومهای مورد استفاده در سقف به کار میرود و در بسیاری از موارد منظور همان بلوکهای پلیاستایرن یا یونولیت سقفی است. نکته مهم این است که استفاده از فوم یا یونولیت در سقف کامپوزیت، جایگزین اجزای سازهای سقف نیست و باید مطابق مشخصات فنی پروژه اجرا شود.
ضوابط فنی سقف کامپوزیت در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان
طراحی و اجرای سقف های کامپوزیت باید به طور دقیق بر اساس الزامات مبحث دهم مقررات ملی ساختمان انجام شود تا سازه رفتاری کاملا ایمن در برابر بارهای ثقلی و زلزله داشته باشد. برخی از مهم ترین ضوابط آیین نامه ای به شرح زیر است:
الزامات دال بتنی
- حداقل ضخامت کلی دال بتنی در سقف کامپوزیت نباید از ۸۰ میلیمتر کمتر باشد.
- در سقف های عرشه فولادی حداقل ضخامت بتن روی بخش فوقانی ورق گالوانیزه باید ۵۰ میلیمتر باشد.
- پوشش بتن روی گل میخ ها نباید از ۱۵ میلیمتر کمتر در نظر گرفته شود.
الزامات برشگیرها و گل میخ ها
- قطر گل میخ های مصرفی نباید از ۲.۵ برابر ضخامت ورق گالوانیزه بیشتر باشد مگر آن که گل میخ مستقیما روی جان تیر فولادی جوش داده شود.
- برشگیرها باید حداقل ۲۵ میلیمتر پوشش جانبی از بتن داشته باشند.
- حداقل فاصله مرکز به مرکز گل میخ ها در هر امتداد باید ۴ برابر قطر گل میخ باشد.
- حداکثر فاصله مرکز به مرکز گل میخ ها نباید از ۳۰ برابر قطر آن ها بیشتر شود.
- در صورت استفاده از برشگیر ناودانی حداکثر فاصله مرکز به مرکز ناودانی ها باید ۵۰۰ میلیمتر باشد.
الزامات ورق های فولادی گالوانیزه
- ارتفاع اسمی کنگره های ورق عرشه فولادی نباید از ۷۵ میلیمتر تجاوز کند.
- در کنگره هایی با ارتفاع ۴۰ میلیمتر یا بیشتر پهنای متوسط کنگره های پر شده با بتن نباید کمتر از ۵۰ میلیمتر باشد.
- ورق های فولادی باید در فواصل حداکثر ۴۵۰ میلیمتری بر روی تیرهای فرعی مهار و ثابت شوند.
مراحل اجرای گام به گام سقف کامپوزیت
برای دستیابی به حداکثر کیفیت و مقاومت سازه ای اجرای سقف کامپوزیت باید طبق مراحل استاندارد زیر صورت گیرد:
جوشکاری تیرهای اصلی و فرعی
در ابتدا اسکلت فلزی ساختمان برپا شده و تیرهای اصلی کار گذاشته شده و سپس تیرهای فرعی در فواصل مشخص که معمولا بین ۷۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر است نصب و جوش داده می شوند. تراز بودن بال فوقانی تیرها در این مرحله بسیار حیاتی است.
نصب برشگیرها
برشگیرها ناودانی یا گل میخ بر روی بال فوقانی تیرهای فرعی جوش داده می شوند. جوشکاری گل میخ ها معمولا با دستگاه های مخصوص استادولدینگ انجام شده تا ذوب کامل فولاد صورت گیرد.
قالب بندی سقف
در روش سقف کامپوزیت فلزی سنتی قالب بندی به روش تخته کوبی انجام می گردد. چهارتراش های چوبی درون جان تیرها قرار گرفته و با گوه ها محکم شده و سپس تخته ها و ورق های فلزی روی آن ها چیده خواهند شد. در روش عرشه فولادی ورق های گالوانیزه تولیدی آریافوم به عنوان قالب دائم روی تیرها پخش می شوند.
میلگردگذاری یا آرماتوربندی
شبکه ای از میلگردهای حرارتی بر اساس محاسبات طراح معمولا با مش های استاندارد آ ۱۴۲ یا آ ۱۹۳ بر روی سقف با فواصل ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر با سیم مفتول به هم بافته می شوند.
نصب اسپیسر و قالب پیرامونی
اسپیسرهای پلاستیکی با ارتفاع مناسب ۳ تا ۴ سانتیمتر زیر شبکه میلگردها قرار می گیرند تا کاور بتن حفظ گردد. قالب های پیرامونی نیز برای جلوگیری از ریزش بتن به طبقات پایین نصب می شوند.
بتن ریزی و عمل آوری
عملیات بتن ریزی با اسلامپ مناسب حدود ۸ سانتیمتر انجام می گردد. بتن با دستگاه های ویبراتور متراکم شده و سپس سطح آن ماله کشی و تراز شده که پس از بتن ریزی باید سطح سقف حداقل به مدت ۳ روز مرطوب نگه داشته شود.
روش های تست و بازرسی کارگاهی سقف کامپوزیت
نظارت دقیق بر اجرای اتصالات و کیفیت مصالح ضامن ایمنی ساختمان است.
بازرسی چشمی حلقه جوش گل میخ
در سقف های عرشه فولادی پایه گل میخ پس از جوشکاری باید دارای یک حلقه جوش یکنواخت و کامل ۳۶۰ درجه باشد که نشان دهنده ذوب کامل است.
تست خمش ۱۵ درجه
برای اطمینان از کیفیت جوش گل میخ ها تعدادی از آن ها به صورت تصادفی تحت تست خمش قرار می گیرند. گل میخ باید با زاویه ۱۵ درجه خم شده بدون آن که ترک یا شکستی در محل جوش آن رخ دهد.
مزایا و معایب سقف کامپوزیت
این سیستم سازه ای در کنار مزیت های بی شمار خود چالش هایی نیز دارد که باید هوشمندانه مدیریت شوند.
سرعت اجرای بالا
به دلیل امکان بتن ریزی همزمان چندین طبقه و سرعت بالا در نصب ورق ها زمان ساخت به شدت کاهش می یابد.
کاهش بارهای مرده سازه
وزن این سقف ها نسبت به سیستم های سنتی مانند تیرچه بلوک کمتر بوده از این رو بار مرده ساختمان را کاهش می دهد.
عدم نیاز به شمع بندی دائمی
اجرای این سقف ها فضای کارگاه را شلوغ نمی کند.
صلبیت و مقاومت بالا
ایجاد دیافراگم صلب در سقف باعث یکپارچگی کل سازه در برابر نیروی زلزله می شود.
عبور آسان تاسیسات
از فضای خالی زیر سقف می توان برای عبور لوله های تاسیساتی بهره برد.
معایب و راهکارهای مهار ارتعاش
لرزش سقف در کاربری های مسکونی
به علت سبک بودن و ضخامت کم دال بتنی لرزش این سقف ها نسبت به سایر سقف ها بیشتر است. برای مهار این ارتعاش مهندسان محاسب باید فواصل تیرهای فرعی را بهینه کرده و کنترل های فرکانسی دقیقی انجام دهند.
هزینه اجرای سقف کاذب
به دلیل مشخص بودن زیر تیرهای فولادی معمولا نیاز به اجرای سقف کاذب وجود دارد که هزینه نهایی را افزایش می دهد.
در تلاقی سقف کامپوزیت با دیوارهای برشی آیین نامه تاکید دارد که باید از میلگردهای ال شکل عصایی با قطر ۱۰ تا ۱۲ میلی متر جهت مهار کامل دال بتنی استفاده شود.
سقف کامپوزیت به عنوان یک سیستم سازه ای پیشرفته ترکیبی بهینه از سرعت مقاومت و سبکی را به ساختمان شما هدیه می دهد. برای دستیابی به بهترین نتیجه استفاده از مصالح استاندارد و باکیفیت اولین قدم بوده که مجموعه آریافوم با سال ها تجربه در طراحی و تولید انواع ورق های عرشه فولادی گالوانیزه آماده همکاری با کارفرمایان و مهندسان گرامی در سراسر کشور است. شما می توانید جهت دریافت مشاوره تخصصی رایگان و ثبت سفارشات خود با شماره های درج شده در وبسایت آریافوم تماس حاصل فرمایید.